MENU
Saperavi is de belangrijkste rode druif van Georgië, het land tussen de Zwarte Zee en de Kaukasus. Niet de Amerikaanse staat dus. De naam betekent letterlijk 'iets om mee te kleuren' of 'verven', en het is de meest aangeplante rode druif van Georgië met meer dan 4000 hectare.
Die naam is geen toeval. Saperavi is een teinturier-druif, wat betekent dat het rode pigment niet alleen in de schil zit maar ook in het vruchtvlees zelf. Bij de meeste rode druiven is het sap binnenin gewoon doorzichtig. Bij Saperavi niet. Pers een druif open en het sap dat eruit loopt is een diep, verzadigd paars-karmijn dat alles kleurt wat het aanraakt. De wijn die ervan gemaakt wordt is bijna ondoorzichtig in zijn jeugd, het soort diep granaat-zwart dat je het glas tegen het licht laat houden om de randen donker robijn te zien gloeien.
Kortom: dit is geen lichte zomerwijn. Dit is wijn met spierballen.
Georgië maakt al heel lang wijn. Heel, heel lang. Archeologisch bewijs van wijnmaken in Georgië gaat meer dan 8.000 jaar terug. De Romeinen waren toen nog niet eens een twinkeling in iemands oog.
De Saperavi-druif komt vooral uit Kakheti, een regio in het oosten van Georgië. Daar laat de druif zijn meest overtuigende kant zien, in de Alazani- en Iori-valleien, waar warme dagen en koele nachten ervoor zorgen dat hij diepte opbouwt zonder zijn karakteristieke zuren te verliezen.
Wat Saperavi extra interessant maakt: hij kan tegen een stootje. De druif is hard en ziekteresistent, aangepast aan het continentale klimaat van oost-Georgië, waar hete zomers en koude winters een wijnstok vragen die met extremen kan omgaan.
Verwacht geen elegante, verfijnde wijn. Saperavi is een krachtpatser. Je proeft donkere kers, braam, pruim, zwarte peper, gedroogde kruiden en aardse ondertonen. Versies die op eikenhout gerijpt zijn voegen chocolade, tabak en vanille toe.
Qua structuur kun je het een beetje vergelijken met druiven die je waarschijnlijk wel kent. Saperavi deelt de dichte fruitkracht en inktachtige kleur van een premium Syrah of Malbec, gecombineerd met de structurele zuurgraad en rijpingspotentieel van een Cabernet Sauvignon of Nebbiolo.
En dan dat rijpingspotentieel. Traditionele Georgische fermentatie in qvevri kan wijnen produceren met buitengewone complexiteit en levensduur, soms in staat om 40 tot 50 jaar te rijpen. Veertig jaar. Dat is een wijn die ouder wordt dan je relatie waarschijnlijk gaat duren.
Georgië heeft een eigen manier van wijn maken die je nergens anders zo vindt. Veel Georgische producenten fermenteren Saperavi nog op de traditionele manier, in qvevri: grote kleivaten die ondergronds begraven worden. Deze oude methode creëert wijnen met buitengewone textuur, diepte en een uitgesproken aardse complexiteit.
Maar het hoeft niet allemaal traditioneel. Saperavi presteert goed in qvevri, vindt rvs prima en is ook gelukkig in eikenhouten vaten van allerlei herkomst. Wijnmakers houden van deze druif omdat hij meedoet met alles. Lees ook ons artikel over wat wijnvaten eigenlijk doen als je meer wilt weten over het verschil.
Georgische wijn is hip aan het worden. De natuurwijnscene is er deels schuldig aan, want Georgië maakt al duizenden jaren wijn zoals natuurwijnmakers nu hip vinden. Lees ook ons stuk over oranje wijn, want die komt uit hetzelfde rijtje.
De druif reist inmiddels ook ver van huis. Saperavi heeft zich vanuit Georgië verspreid naar andere delen van het Zwarte Zeegebied en wordt belangrijk gevonden in landen als Moldavië, Oekraïne en Bulgarije. De afgelopen decennia is de druif zelfs in de Verenigde Staten en Australië terechtgekomen.
Saperavi is gemaakt voor de eettafel. Denk aan gegrild en gebraden vlees: steak, lam, ribs, brisket. Het is vooral fantastisch met lam, een combinatie met eeuwen Georgische traditie erachter.
Maar ook paddenstoelgerechten werken verrassend goed met gerijpte qvevri Saperavi: wilde paddenstoelenrisotto, paddenstoelenpaté of gewoon gebakken porcini. En misschien wel het leukste detail: Saperavi is een van die zeldzame rode wijnen die echt goed past bij pure chocolade van 70 procent of meer, vooral de halfzoete Kindzmarauli-stijl.
Georgische wijn vinden in Nederland is nog steeds niet heel makkelijk. Bij de gemiddelde supermarkt sta je voorlopig met lege handen. Maar wijnbars in de grote steden zetten Saperavi steeds vaker op de kaart, en bij goede wijnspeciaalzaken kun je er gericht naar vragen.
Zoek je een specifieke naam? De bekendste PDO's op basis van Saperavi zijn Napareuli (droog), Mukuzani (droog, vaak met rijpere en intensere smaken) en Kindzmarauli (halfzoet, maar met frisse zuren). Mukuzani is een goed beginpunt als je serieuze, droge Saperavi wilt proeven.
Nieuwsgierig geworden naar wat een wijn zo donker maakt dat je tanden er paars van worden? Vraag bij je volgende wijnbar gewoon eens of ze een Saperavi schenken. Het antwoord is steeds vaker ja.
