MENU
Kreta is in 2026 uitgeroepen tot European Region of Gastronomy. Dat is een titel die wordt toegekend aan regio's die uitblinken in voedselcultuur, duurzaamheid en gastronomische innovatie. En wijn speelt daarin een hoofdrol. Het eiland telt zo'n 50 wijnhuizen, vooral rond Heraklion en Chania. Producenten als Lyrarakis, Douloufakis en Silva Daskalakis zetten Kretenzische wijn steeds nadrukkelijker op de internationale kaart.
Wat Kreta extra interessant maakt: het eiland heeft oude wijnstokken die nooit door de druifluis (phylloxera) zijn aangetast. Gecombineerd met wijngaarden die tot op 600 meter hoogte liggen, levert dat wijnen op met een bijzonder goede prijs-kwaliteitverhouding.
De echte kracht van Kreta zit in de inheemse druivenrassen. Vergeet even je Sauvignon Blanc en Pinot Noir. Hier draait het om namen die je waarschijnlijk nog nooit hebt uitgesproken.
Vidiano is de rijzende ster onder de witte druiven. Soms de 'Viognier van Griekenland' genoemd, vanwege die volle, aromatische stijl met tonen van perzik, abrikoos en kruiden. Maar dan met net wat meer frisheid.
Liatiko is een oeroud rood druivenras dat bijna was verdwenen. De wijnen hebben een opvallend lichte, granaatachtige kleur, met aroma's van rood fruit en zoete specerijen. Vergelijk het met een kruidige Pinot Noir. Niet zwaar, wel vol karakter.
Daarnaast heb je Vilana (de meest aangeplante witte druif, licht en smaakvol), Kotsifali (een rode druif die vaak geblendet wordt met Mandilari voor meer kleur en tannine) en zeldzaamheden als Dafni en Plyto. Wijnhuis Lyrarakis heeft zich specifiek toegelegd op het behoud van deze bijna uitgestorven rassen.
Kreta kent vier officiële appellations: Peza, Archanes, Dafnes en Sitia.
Peza is de grootste en levert zo'n 70% van alle Kretenzische wijn. Hier vind je zowel witte Vilana als rode blends van Kotsifali en Mandilari. Archanes ligt op 300 tot 450 meter hoogte, vlak bij Heraklion, en staat bekend om gestructureerde rode wijnen. Dafnes is het domein van de Liatiko, zowel in droge als zoete stijl. De wijngaarden daar liggen op meer dan 400 meter op noordoostelijke hellingen. En in Sitia, helemaal in het oosten, maakte het Toplou klooster al eeuwenlang wijn.
Wie op vakantie is op Kreta kan de wijnroute van Heraklion naar Archanes rijden. Onderweg passeer je meerdere proefgelegenheden en wijnhuizen.
De Kretenzische keuken is gemaakt voor wijn. Denk aan lamsvlees, geitenstoofpot, kruidige mezze en verse groenten met olijfolie. Een glas Liatiko bij langzaam gegaard lam? Dat is precies de combinatie waar dit eiland voor gemaakt is. Vidiano werkt prachtig bij gegrilde vis of een salade met lokale kaas.
En dat is meteen het mooie aan Kretenzische wijnen: ze zijn van nature food wines. Niet gemaakt om te imponeren, wel om samen met eten tot leven te komen.
Kretenzische wijn is in Nederland nog niet op elke hoek te vinden. In de supermarkt is het aanbod beperkt, al duiken Griekse wijnen steeds vaker op bij Albert Heijn en Jumbo. Voor specifieke Kretenzische flessen moet je vaak iets verder zoeken. Maar dat is juist het avontuur. Zoek naar een Vidiano of Liatiko en laat je verrassen. Kreta verdient meer dan alleen je vakantieherinnering.
