Georgië geldt als het oudste wijnland ter wereld. Archeologisch bewijs uit Gadachrili Gora bevestigt dat er in Georgië al rond 6.000 voor Christus wijn werd gemaakt, een traditie van zo'n 8.000 jaar. Dat is ruim vóór de piramides, vóór het schrift, vóór het wiel. En het mooiste is dat die traditie niet in een museum ligt. Die leeft.
De methode die Georgië zo uniek maakt, draait om de qvevri. Dat zijn grote aardewerken vaten die in de grond worden begraven, waarin druiven fermenteren en rijpen. Stel je voor: een enorme kleipot, soms wel 3.000 liter groot, ingegraven in de aarde. De grond houdt de temperatuur constant, zonder koeling, zonder stroom. In 2013 werd de qvevri-methode door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid. Dat zegt iets.
De kracht van Georgische wijn zit in druiven die je nergens anders tegenkomt. Georgië is de thuisbasis van meer dan 500 inheemse druivenrassen, zo'n zesde van het wereldtotaal. Daar worden er commercieel maar een handjevol van gebruikt.
Saperavi is de grote rode held. De naam betekent letterlijk 'verf' of 'kleur geven' in het Georgisch. Het is een zogenaamde teinturier-druif, wat betekent dat niet alleen de schil maar ook het vruchtvlees rood gekleurd is. Saperavi levert diep donkerrode wijnen op die geschikt zijn om lang te bewaren. Denk aan stevige tannines, zwart fruit en een rokerige ondertoon. Een soort Nebbiolo met een Kaukasisch accent.
Rkatsiteli is de witte tegenhanger en een van de oudste druivenrassen ter wereld. Rkatsiteli maakt opvallend zure maar gebalanceerde witte wijnen met een vol smaakprofiel, en hints van groene appel, kwee en witte perzik. Wanneer deze druif in een qvevri wordt gemaakt met schilcontact, krijg je een amberkleurige wijn met meer body en complexiteit. Precies het type wijn dat je kent als oranje wijn.
Daarnaast zijn er pareltjes als Kisi, een bijna uitgestorven druif die recent herontdekt is, en Mtsvane, met citrus- en kruidentoetsen die fris en aromatisch aanvoelen.
Wil je Georgische wijn proberen? Begin bij de namen die ertoe doen. Pheasant's Tears, opgericht door de Amerikaanse schilder John Wurdeman, is de producent die het meest heeft gedaan om Georgische natuurwijn internationaal op de kaart te zetten. Samen met zijn partner Gela Patalishvili richt hij zich sinds 2007 op het opsporen en herleven van bijna uitgestorven inheemse druivenrassen.
Ook Gotsa Wines van wijnmaker Beka Gotsadze krijgt steeds meer aandacht voor qvevri-wijnen van uitzonderlijke precisie. En Lagvinari van Eko Glonti maakt piepkleine hoeveelheden single-vineyard qvevri-wijnen. Die laatste is vergelijkbaar met het terroirdenken van de Bourgogne, maar dan met compleet ander materiaal.
Georgische wijn en eten zijn onlosmakelijk verbonden. Khachapuri, dat overheerlijke Georgische kaasbrood, past perfect bij een qvevri Rkatsiteli of Mtsvane. Gegrilde varkensbrochettes (mtsvadi) vragen om een rijpe Saperavi. Maar je hoeft niet per se Georgisch te koken. Een stevige amberwijn van Rkatsiteli is ook geweldig bij Marokkaans of Koreaans eten, bij geroosterde groenten of een hartige taart. En een Saperavi? Die houdt makkelijk stand naast een stevige winterse stamppot.