Les één, en meteen de belangrijkste. Rioja wordt vaak gelijkgesteld aan zware Tempranillo die jaren in Amerikaans eikenhout heeft gelegen. Lekker, maar het is slechts een fractie van wat er gebeurt. Rioja maakt witte wijn, rosado, mousserende wijn en frisse rode wijn die zo de koelkast in kan. Wie alleen die ene stijl kent, mist dus best wat.
Tweede les: Rioja wit ontwikkelt zich op dit moment razendsnel. Steeds meer wijnmakers zetten in op witte wijn met spanning, frisheid en serieuze rijping. En dan komt les drie: Maturana Blanca. Een druif die je vermoedelijk nog nooit hebt gehoord. Onthoud die naam. Die druif verdient meer podium.
Wist je dat Rioja de op één na grootste appellatie van Spanje is voor witte wijn? Wij ook niet, tot we erheen gingen. Viura is daarbij de hoofdrolspeler. En ja, Viura kan verrassend gastronomisch zijn. Niet die simpele tafelwijn van vroeger, maar wijnen met body, textuur en de potentie om jaren mee te gaan. Een beetje zoals Chenin Blanc dat in Zuid-Afrika doet.
Dan rosado. Vergeet die ouderwetse donkerroze versies waar oma op verjaardagen mee aankwam. Rosado uit Rioja kan ontzettend verfijnd zijn. Bleek, droog, met finesse. En bubbels? Ja, ook die. Rioja maakt steeds serieuzere mousserende wijn onder de naam Espumoso de Calidad de Rioja. Niemand die het weet, en dat is precies waarom je het moet proberen.
Nu het wat geeky wordt, maar blijf hangen. De hoogteverschillen in Rioja zijn enorm. Wijngaarden liggen tussen de 300 en 700 meter. Hoger betekent koeler, betekent fris. Dat hoor je terug in het glas.
En dan dit: in Rioja komen twee klimaten samen. De Atlantische invloed uit het noordwesten zorgt voor frisheid en regen. De mediterrane invloed uit het zuidoosten brengt warmte en zon. Letterlijk op een paar kilometer afstand merk je het verschil. De Ebro, de rivier die door de regio kronkelt, speelt daarbij ook nog eens een hoofdrol. Koelte, vocht, beschutting, alles komt daarvandaan.
De drie subregio's, Rioja Alta, Rioja Alavesa en Rioja Oriental, laten zien hoeveel diversiteit er binnen één appellatie mogelijk is. Drie totaal verschillende stijlen onder één paraplu. Terroir speelt hier dus een veel grotere rol dan de meeste mensen denken. En ja, dat woord wordt vaak misbruikt, maar hier klopt het echt.
Jonge wijnmakers veranderen het beeld van Rioja in sneltreinvaart. Minder hout, meer frisheid, meer focus op één wijngaard of dorp in plaats van die strakke crianza-reserva-gran reserva indeling. Niet iedere Rioja draait dus om lange houtrijping. Sommige van de spannendste flessen die je nu kunt vinden zijn fris, sappig en zo de koelkast in. Vergelijkbaar met wat er gebeurt in de wereld van chillable reds.
Wijnkenners gaan nu boos worden, maar deze nieuwe Rioja is misschien wel toegankelijker dan ooit.
Les vijftien is geen wijnles, maar een levensles. In Logroño, de hoofdstad van Rioja, vind je Calle Laurel. Een straat vol bars waar je per kroeg één glas wijn en één perfecte tapa bestelt. Daarna door naar de volgende. Geen ellenlange diners, geen ingewikkelde wijnkaarten. Gewoon hoppen, happen, slurpen. Zet die straat op je bucketlist.
Zin gekregen om Rioja opnieuw te ontdekken? Pak een fles witte Viura, een verfijnde rosado of een Rioja van een jonge wijnmaker en proef zelf hoe breed deze regio eigenlijk is.