MENU
Valle d'Itria is een vallei in het hart van Puglia. De vallei strekt zich uit tussen de stad Bari en de provincies Brindisi en Taranto, in het zuidelijke deel van het Murge-plateau, en omvat de stadjes Alberobello, Locorotondo, Cisternino, Martina Franca en Ceglie Messapica, helemaal tot aan Ostuni aan de Adriatische kust. Wie wel eens op vakantie is geweest in Puglia, kent waarschijnlijk de plaatjes wel. Witte dorpjes op heuvels, olijfgaarden zo ver je kijken kan, en die opvallende huisjes met kegeldaken.
Die huisjes heten trulli. Het gebied is beroemd om de iconische trulli, traditionele kegelvormige stenen woningen, en om de historische versterkte boerderijen die masserie heten. Het is een van de meest gefotografeerde landschappen van Italië. Maar de wijnen daar gaan onder de radar. Tot nu.
Hier wordt het interessant. Puglia draait voor het overgrote deel om rood. Twee druiven domineren: Primitivo (genetisch dezelfde druif als de Californische Zinfandel) en Negroamaro, waarvan de naam letterlijk "zwart bitter" betekent. Stevige, rijpe, jammy rode wijnen voor bij de barbecue.
Maar Valle d'Itria doet het anders. Deze vallei staat bekend als het witte wijncentrum van Puglia. Dat komt door het klimaat. Het gebied kent warme dagen tijdens het groeiseizoen, maar niet excessief, en die worden getemperd door koele nachten, mistige ochtenden en uiteraard de invloed van de nabijgelegen Adriatische Zee. Plus een rotsachtige kalkbodem die de druiven extra frisheid geeft. Het resultaat: witte wijnen met spanning en mineraliteit, in een regio waar je dat niet zou verwachten.
Verdeca, Bianco d'Alessano, Minutolo en Susumaniello. Wijnkenners gaan glimmen als je deze druiven kent. Wij doen gewoon ons best ze uit te spreken.
In het gebied worden drie lokale witte druiven verbouwd: Verdeca, Bianco d'Alessano en Minutolo, plus de lokale rode druif Susumaniello. Verdeca is de ster van Locorotondo. Het stadje Locorotondo produceert de Locorotondo DOC, een van de weinige DOC-witte wijnen van Puglia, gemaakt van Verdeca en Bianco d'Alessano, knapperig en mineraal, en bijna onmogelijk te vinden buiten het directe gebied. Dat "mineraal" betekent overigens niet dat je aan stenen zit te likken. Denk meer aan een frisse, droge afdronk met een licht zilte toets.
Minutolo is de aromatische verrassing. Bloemig, een beetje muskaatachtig, vaak vergeleken met Riesling qua expressiviteit. Susumaniello is de outsider in het rood, lichtvoetig en sappig, perfect voor wie geen zin heeft in een loodzware Primitivo.
Lange tijd was Puglia synoniem met bulkwijn. Generaties lang was het Italië's grootste wijnproducent qua volume, waarvan veel naar het noorden werd verscheept om kleur en kracht toe te voegen aan blends van andere regio's. Het verhaal van de laatste twintig jaar is hoe Puglia stopte met wijn verkopen in bulk en het ging bottelen onder eigen naam.
In Valle d'Itria gaat die ontwikkeling extra hard. Kleine familiedomeinen zijn bezig met biologische omschakeling, ze planten inheemse druiven die bijna verdwenen waren en ze maken wijnen met karakter. Geen massaproductie, wel verhaal. Het past in de bredere trend van Italiaanse wijngebieden die hun unieke druiven herontdekken, net zoals dat gebeurt in Sicilië en Piemonte.
Koel schenken, rond de 8 tot 10 graden. De witte wijnen uit Locorotondo zijn fantastisch bij vis, zeevruchten en alles wat lichtjes zilt is. Burrata met tomaat? Doen. Gegrilde dorade? Helemaal goed. Een simpele pasta met citroen en olijfolie? Daar is deze wijn voor gemaakt.
Mocht je in Puglia op vakantie zijn, ga dan langs Locorotondo of Martina Franca en vraag in een wijnbar om iets lokaals. Hier in Nederland zijn ze lastiger te vinden, maar steeds meer wijnhandelaren nemen flessen uit deze hoek op. Houd ook de schappen in de gaten van de gangbare supermarkten, want af en toe duikt er een Verdeca of een Locorotondo DOC op.
De volgende keer dat iemand zegt dat Puglia alleen maar zware rode wijnen maakt, weet jij dus beter. Tijd om die kegelvormige huisjes te koppelen aan iets fris in je glas.
